Câu hỏi chúng tôi nghe nhiều nhất trong nghề: "Robot của tôi kêu hơi lạ, có nghiêm trọng không?" Nói thật, đa số tiếng kêu vô hại, nhưng có hai kiểu không được để lâu. Hộp giảm tốc là một trong những bộ phận đắt nhất trên robot: một robot sáu trục thường có 3–4 hộp giảm tốc RV ở đế, cánh tay dưới, cánh tay trên, thêm 1–2 hộp harmonic ở cổ tay. Đợi đến khi vỡ bánh răng mới xử lý thì tiền thay cả cụm đủ trả cho mười năm bảo trì phòng ngừa.
Bước một: xác định tiếng kêu từ đâu
Cho robot chạy không tải hết hành trình, tai dò theo từng khớp. Xác định được trục nào phát tiếng là chẩn đoán đã xong một nửa. Trước tiên loại trừ nguồn gây nhiễu: tiếng từ thân robot, quạt tủ điều khiển, hay thiết bị ngoại vi như kẹp và bàn xoay? Dụng cụ kẹp lỏng gây ra không ít tiếng kêu "giả".
Bốn kiểu tiếng kêu điển hình và ý nghĩa
| Kiểu âm thanh | Nguyên nhân thường gặp | Mức khẩn cấp |
|---|---|---|
| Tiếng ù trầm liên tục, thay đổi theo tốc độ | Bạc đạn motor hoặc hộp giảm tốc thiếu bôi trơn | Trung bình · lên lịch bảo trì |
| Tiếng gõ theo nhịp, càng nhanh khi tốc độ tăng | Rỗ bề mặt hoặc mòn mặt răng bánh răng | Cao · kiểm tra sớm |
| Tiếng lách cách đúng lúc đảo chiều | Khe hở backlash vượt chuẩn (mòn răng hoặc mất pre-load) | Trung-cao · đo backlash |
| Tiếng rít tần số cao kèm nóng | Vỡ vòng giữ bạc đạn hoặc thiếu dầu nghiêm trọng | Cao · dừng máy kiểm tra |
Tham khảo theo kinh nghiệm hiện trường; kết luận cuối cùng dựa trên tháo kiểm.
Ba việc kiểm tra được ngay tại chỗ
1) Jog một trục qua lại và nghe lúc đảo chiều. Di chuyển trục nghi ngờ vài độ mỗi bên trong phạm vi an toàn. Tiếng lách cách khi đảo chiều gần như chắc chắn nghĩa là backlash vượt chuẩn — bằng chứng trực quan nhất của mòn bánh răng. 2) Sờ nhiệt độ. Sau nửa giờ chạy liên tục, sờ vỏ khớp; nóng bỏng tay (khoảng 60 °C trở lên) là dấu hiệu mỡ bôi trơn suy thoái hoặc bạc đạn hỏng. 3) Xem lịch sử bôi trơn. Nếu mỡ hộp giảm tốc chưa thay trong hai năm hoặc 6.000 giờ, hãy châm hoặc thay đúng chuẩn rồi nghe lại — khá nhiều "tiêu kêu bất thường" biến mất ngay sau bước này.
Khi nào phải dừng máy ngay
Đừng cố chạy tiếp nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào: tiếng kêu đột ngột to hơn hoặc đổi tông, vỏ khớp nóng bỏng tay, có cảnh báo lệch vị trí, hoặc mỡ đen rỉ ra từ miệng châm mỡ. Cố chạy sẽ biến mòn nhẹ thành mẻ răng: chi phí sửa tăng gấp bội và robot có thể kẹt cứng giữa ca sản xuất.
Chưa chắc? Gửi tiếng kêu cho chúng tôi trước
Quay video 30 giây lúc máy chạy, gửi kèm hãng, model, tuổi máy và vị trí phát tiếng. Kỹ sư của chúng tôi đánh giá sơ bộ từ xa, miễn phí. Nếu cần kiểm tra tận nơi, chúng tôi có mặt trong 30 phút – 3 giờ tại vùng đồng bằng Châu Giang. Dịch vụ liên quan: kiểm tra sự cố tận nơi, đại tu toàn bộ.
